Ξεχασμένος ο ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου αναμένει παρέμβαση...

του Γρηγορή Γ. Καλύβα

Αμέτρητες φορές περνώντας από το Καστράκι το βλέμμα μου έπεφτε στις δύο εκκλησίες που βρίσκονται ψηλά, με τις σκεπές να ξεπροβάλλουν μέσα από την πλούσια βλάστηση, τον ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου, που βρίσκεται κάτω από τον βράχο «αδράχτι», και τον Άγιο Νικόλαο, όπου παλιότερα και το κοιμητήριο του χωριού, χωρίς να ευαρεστηθώ να τις επισκεφθώ.

Θέλετε κάποια γεγονότα, θέλετε η παρότρυνση του Προέδρου του Χωριού Περικλή Γιάννη, θέλετε η πρόκληση της ομορφιάς του τοπίου, ν ΄άμαστε, συνοδευόμενοι από τον Ιερέα πατήρ Ιωάννη Παπαιωάννου το απόγευμα της Δευτέρας στο «μεσοχώρι» στο παλιό Καστράκι να ανεβαίνουμε το μονοπάτι που οδηγεί ψηλά στο ναό της Παναγίας με μια απρόσμενη Καλοκαιρινή μπόρα να κάνει περισσότερο ενδιαφέρουσα την ανάβασή μας κάτω από τα πανύψηλα δένδρα προφυλάσσοντά μας από την βροχή.

Η ομορφιά του χώρου ξέχειλη, το πράσινο οργιάζει κατακλύζοντας το χώρο, οι κισσοί σκαρφαλωμένοι στα δέντρα δημιουργούν περιβάλλον ζούγκλας με τις ακτίνες του ήλιου να τρυπάνε με δυσκολία την φυλλωσιά.

Επίγειος παράδεισος ο χώρος και όμως κάποιες παρεμβάσεις ανθρώπου τον προσβάλλουν βάναυσα καθώς το σήμαντρο και κάποιοι βράχοι γύρω από τον ναό «φιλοξενούν» απαράδεκτες εκφράσεις που αν μη τι άλλο δεν συνάδουν ούτε με το μοναδικό αυτό φυσικό περιβάλλον, ούτε με την ιερότητα που αποπνέει ο χώρος.

Μετά την ανάβαση από το παραδοσιακό μονοπάτι φτάνουμε στον Ναό της Κοιμήσεως Θεοτόκου με τον Παπαγιάννη να ξεκλειδώνει την πόρτα και τον πρόεδρο να αναγγέλλει την παρουσία μας χτυπώντας ρυθμικά το τάλαντο.

Η πρώτη αίσθηση που αποκομίζεις βλέποντας τον ναό εξωτερικά είναι απελπιστική καθώς ο χρόνος σε συνδυασμό με την απουσία φροντίδας έχει αφήσει βαθιά αποτυπώματα και πληγές στον ναό. 

Εισερχόμαστε καθώς η βροχή δυνάμωνε με την θλίψη από την κατάσταση που αντικρίσαμε, να γίνεται βουβή αγανάκτηση και ενοχή για την πολύτιμη κληροδοσία που μας παραδόθηκε και αφήνεται βορά στο χρόνο και στην αδιαφορία.

Καθώς ο Παπαγιάννης ανάβει τα καντήλια σιγοψάλλοντας, εμείς περιεργαζόμαστε οπτικά τον πλούσιο αγιογραφικό διάκοσμο του ναού σκεπτόμενοι πόσο πίστη και πόσο αγάπη ανθρώπων για την Παναγιά μας συγκεντρώνει αυτός ο ναός και πως όλα αυτά εμείς τα αφήνουμε βορά στο χρόνο να χαθούν και να εξαφανιστούν (θα ακολουθήσει ειδικό ρεπορτάζ για τα ιστορικά στοιχεία).

Και ο Παπα Γιάννης δεν μπορεί να συγκρατήσει το παράπονό του για την απουσία ενδιαφέροντος των υπευθύνων για τον αγιασμένο χώρο της πίστης, της παράδοσης και της λατρείας.

Η σκεπή ξεχαρβαλωμένη, αφήνοντας τα νερά της βροχής να τρέχουν, τα τζάμια των φεγγιτών σπασμένα, οι κατά καιρούς παρεμβάσεις καταστροφικές, τα μαδέρια σαπισμένα και φαγωμένα από το σαράκι, ο ναός καταφύγιο κάθε είδους ερπετού με τα περιττώματά τους να είναι εμφανή ακόμα και πάνω στην Αγία Τράπεζα.

«…Να τα βλέπεις αυτά και να μην μπορείς να κάνεις κάτι καθώς μόλις εκδηλώνεται κάποια πρωτοβουλία γίνονται καταγγελίες ότι καταστρέφουμε το μνημείο…», διακόπτει την επόπτευσή μας.

Από στόματός του πληροφορούμεθα ότι παλιότερα είχε ξεκινήσει μια πρωτοβουλία σύνταξης μελέτης αναστύλωσης αλλά ποτέ δεν ολοκληρώθηκε καθώς οι υποδείξεις των αρμοδίων δυσκόλεψαν την ολοκλήρωσή της και κάπου οι άνθρωποι κουράστηκαν και εγκατέλειψαν.

Ευτυχώς οι πολύτιμες φορητές εικόνες από το ’60 φυλάσσονται στον ενοριακό ναό Πέτρου και Παύλου και είναι αυτές που κάθε χρόνο την τρίτη της Διακαινησίμου, μαζί με τα άγια λείψανα οι κάτοικοι περιφέρουν γύρω από το χωριό για ευλογία και καρποφορία της γης.

Φυσικά δεν θα μπορούσε να απουσιάζει και απ’ αυτό το μνημείο η λαθρανασκαφή (βλέπε σχετικό ρεπορτάζ) που επιβαρύνει έτι περισσότερο την στατικότητα του ναού.

Βουβοί και θλιμμένοι κάναμε τον σταυρό μας και κατηφορίσαμε προς τον Άγιο Νικόλαο που βρήκαμε σε καλύτερη κατάσταση βέβαια αλλά με πολλές πληγές που θα πρέπει να επουλωθούν.

Η αναφορά μας αυτή δεν είναι για να περιγράψει την κατάσταση, ούτε για να επιρρίψει ευθύνες, που έτσι κι’ αλλιώς είναι συλλογικές, αλλά για να γνωστοποιήσει και να προκαλέσει το ενδιαφέρον να διασωθεί ο ιστορικός αυτός ναός και μνημείο μαζί.