13 Οκτωβρίου 1795
Η αγία νεομάρτυς Χρυσή

Η αγία γεννήθηκε σ΄ ένα χωριό του νομού Πέλλας στα τέλη του 18ου αιώνα, τη Σλάτενα, που σήμερα ονομάζεται Χρυσή. Καταγόταν από αγράμματους και φτωχούς γονείς, οι οποίοι αγωνίζονταν σκληρά για να εξασφαλίσουν το καθημερινό τους ψωμί, δουλεύοντας στα χωραφάκια τους. Είχαν ν΄ αναθρέψουν τέσσερις θυγατέρες.

Οι τίμιοι αυτοί βιοπαλαιστές, παρά τον φόβο των Τούρκων κατακτητών, δεν παρέλειψαν να διδάξουν στα παιδιά τους τη χριστιανική πίστη. Ιδιαίτερα η κόρη τους, η Χρυσή, κορίτσι χαριτωμένο, αγάπησε πολύ τον Χριστό. Θαύμαζε τον άγιο Κοσμά τον Αιτωλό και τους Νεομάρτυρες της εποχής της, καθώς άκουγε τα φρικτά βάσανά τους και το μαρτυρικό τους τέλος.

Κάποτε την αξίωσε ο Θεός να βαδίσει κι αυτή τον δρόμο του μαρτυρίου. Μια μέρα που πήγε μαζί με άλλες κοπέλες να μαζέψει ξύλα, ένας  νεαρός Τούρκος, σαγηνεμένος από την ομορφιά της, της έστησε καρτέρι και την αιχμαλώτισε. Άρχισε να την κολακεύει και να της υπόσχεται πολλά, αν τούρκευε και γινόταν γυναίκα του. Τη θερμοπαρακαλούσε, της έταζε πλούτη και καλοπέραση. Απειλούσε να την τιμωρήσει σκληρά, αν δεν υπάκουε. Η Χρυσή, όμως, όνομα και πράμα, του είπε: «Εγώ τον Χριστό μου πιστεύω και προσκυνώ και Αυτόν μόνο γνωρίζω για νυμφίο μου και δε θέλω ποτέ να τον αρνηθώ κι αν μύρια μου κάνετε βάσανα, κι αν ακόμα με κάνετε κομματάκια».

Τότε ο νεαρός την παρέδωσε σε κάποιες Τουρκάλες, οι οποίες μηχανεύτηκαν διάφορους σατανικούς τρόπους, για να της αλλάξουν γνώμη. Όμως δεν τα κατάφεραν ούτε κι αυτές. Ακόμα και τους γονείς και τους συγγενείς της κάλεσαν, για να την παρακινήσουν ν΄ αλλάξει θρησκεία.  «Σπλαχνίσου τον εαυτό σου κι εμάς, της έλεγαν. Αρνήσου τον Χριστό φαινομενικά. Δεν βλέπεις που κινδυνεύουμε να χαθούμε κι εσύ κι εμείς;». Η Χρυσή όμως δεν κάμφθηκε. Άκουγε μόνο τη φωνή της καρδιάς της. Στους γονείς της και στις αδελφές της απαντούσε: «Αντί για σας στο εξής θα έχω πατέρα τον Θεό, μητέρα την Παναγία, αδερφούς τους αγίους και τις αγίες».

Αφού περνούσε ο καιρός και δεν κατόρθωνε ο Τούρκος να την κάνει γυναίκα του, άλλαξε τελείως συμπεριφορά. Άρχισε να την ξυλοκοπά ανηλεώς καθημερινά επί τρεις μήνες. Η νεαρή κόρη υπέμεινε αγόγγυστα τους φρικτούς πόνους. Κι αφού πάλι το άγριο θηρίο δεν πέτυχε τον σκοπό του, μαζί με άλλους Τούρκους την έγδαραν και της πέρασαν πυρακτωμένο σουβλί από το ένα αυτί στο άλλο. Η Αγία όμως έμεινε αβλαβής. Τέλος την κρέμασαν από μια αγριαχλαδιά και της έκοβαν ένα-ένα τα μέλη. Έτσι, στις 13 Οκτωβρίου του 1795 παρέδωσε την ψυχή της στον Χριστό, που τόσο αγάπησε.

Δέσποινα Δαμιανίδου

πολυτκιον
Ἦχος γ’. Θείας Πίστεως.
Σκεῦος χρύσεον, τῆς παρθενίας, καὶἀκήρατος, νύμφη Κυρίου, ἐχρημάτισας Χρυσῆ καλλιπάρθενε· τὴν γὰρ ἁγνείαν ἀμέμπτως φυλάττουσα, ὐπὲρ Χριστοῦ θεοφρόνως ἐνήθλησας· Μάρτυς ἔνδοξε, ἱκέτευε τὸν Νυμφίον σου, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Ἁγία Νεομάρτυς Χρυσῆ ἐκ Μογλενῶν

13 Ὀκτωβρίου

Ἅγιοι ὑπάρχουνε πολλοὶ εἰς τὴν Ὀρθοδοξία
τοὺς ἀγνοοῦν οἱ χριστιανοὶ γιορτάζει ἡ Ἐκκλησία.

Ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς μάρτυρες ἦταν καὶ ἡ Ἁγία
Χρυσὴ ἦταν στὸ ὄνομα χρυσὴ καὶ στὴν καρδία.

Ὅποιος διαβάσῃ βίον της δὲν θὰ τὸ μετανιώσῃ
θὰ ἔχει πόθο ἱερὸ ὅλο νὰ τὸν τελειώσῃ.

Στὴν ἐπαρχία Μογλενῶν γεννήθει ἡ Ἁγία
ποὺ στὴ βορειοδυτικὴ εἶναι Μακεδονία.

Χρυσὴ τὸ ὀνομάσανε Ἁγίας τὸ χωριό της
τὸ τίμησαν οἱ χωρικοὶ μὲ ὄνομα δικό της.

Εἶχε γονεῖς ἀγράμματους ἐκεῖνες τὶς ἡμέρες
ἐκτὸς Ἁγίας εἴχανε τέσσερις θυγατέρες.

Ζοῦσαν μὲ τὸν ἱδρώτα τους νὰ βγάλουν τὸ ψωμί τους
γιατί πτωχὴ καὶ ἄσημη ἦν ἡ καταστασή τους.

Μὰ ἡ Χρυσὴ ξεχώριζε διὰ τὴν ὀμορφιά της
εἶχε πολλὰ χαρίσματα στὰ κατορθώματά της.

Στὸν Παντοδύναμο Θεὸ εἶχε μεγάλη πίστι
ἤτανε τόσο δυνατὴ σὰν πέτρα τοῦ γρανίτη.

Ἀπὸ Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλὸ τὴν πίστι δυναμώνει
τὰ λόγια του τὰ ἱερὰ μέσ᾿ στὴν καρδιὰ καρφώνει·

ποὺ ἔλεγε ὁ Ἅγιος τὴν πίστι νὰ τηρήσουν
καὶ τὸ κορμὶ ἂς τὸ κάψουνε καὶ ἂς τὸ τηγανίσουν.

Ἐζοῦσε τότε ἡ Χρυσὴ λευκότατη σὰν κρίνο
μὲ σωφροσύνη ἁγνότητα ἦν τὸν καιρὸν ἐκεῖνο.

Εἶχε πολλὰ χαρίσματα λάμψη στὸ πρόσωπό της
ποὺ αἰτία ἔγινε αὐτὸ γιὰ τὸ μαρτύριό της.

Εἷς Τοῦρκος τὴν ἐκοίταξε ποὺ πέρασε μπροστά του
καὶ ἔρωτα σατανικὸ ἔβαλε στὴν καρδιά του.

Τὴν ἐρωτεύτηκε τρελὰ καὶ ἤθελε νὰ ζήσῃ
καὶ τοὺς ἀνήθικους σκοποὺς νὰ πραγματοποιήσῃ.

Χρυσὴ ἐπῆγε στὸ βουνὸ ξύλα γιὰ νὰ μαζέψει
βρῆκε καιρὸ ὁ Τουρκαλὰς νὰ τὴν ἐρεζιλέψει.

Μαζὶ μὲ ὁμοθρήσκους του σὲ μιὰ τοποθεσία
πέσανε πάνω στὴ Χρυσὴ τὴν πῆραν μὲ τὴν βία.

Ἡ μάρτυς ἀντιστάθηκε τὴν ὁδηγοῦν στὸ σπίτι
Ὀθωμανοὺ τοῦ βρωμεροῦ τοῦ Τούρκου τοῦ ἀλήτη.

Ἠθέλησε ὁ ἄπιστος μὲ λόγια νὰ τὴν πείσει
νὰ γίνῃ μωαμεθανὴ Χριστὸν νὰ λησμονήσῃ.

Ἐὰν δὲν ἐδεχότανε νὰ γίνῃ σύζυγός του
σκληρὰ θὰ τὴν βασάνιζε ἦταν προορισμός του.

Μὰ ἡ Χρυσὴ ποὺ ἦταν χρυσὴ στὸ ὄνομα καὶ στὸ πράγμα
ζητᾶ βοήθεια Θεοῦ δὲν ἄρχισε στὸ κλάμα.

Εἶπε μὲ γενναιότητα ἀλλὰ καὶ παρρησία
δὲν τὸν ἀρνιέμαι τὸ Χριστὸ οὔτε Ὀρθοδοξία.

Καὶ ἂν τὸ κομματιάσετε τὸ ἰδικόν μου σῶμα
καὶ τότε τὴν θρησκεία μου δὲν τὴν ἀλλάζω ἀκόμα.

Εἰς τὶς Τουρκάλες μάγισσες τὴν εἶχαν ὁδηγήσει
καὶ μάγια ἔκαναν Χρυσῆς τὸν Τοῦρκο νὰ ἀγαπήσῃ.

Μάγια δὲν τὴν πειράξανε ἐτότε τὴν Ἁγία
γιατί ἐξομολογιότανε μὲ Θεία Κοινωνία.

Τοὺς συγγενεῖς της κάλεσαν διὰ νὰ λάβουν θέση
ὅλοι νὰ πείσουν τὴν Χρυσὴ μὲ ζόρι νὰ τουρκέψει.

Γονεῖς της τότε καὶ ἀδελφὲς ἐπῆγαν στὴν Ἁγία
ὅλοι της λένε νὰ ἀρνηθῇ τὴν τοῦ Χριστοῦ θρησκεία.

Ἐδάκρυσαν τὰ μάτια τους ἀπὸ τὰ παρακάλια
ποὺ ἡ Χρυσὴ ἀρνιότανε νὰ γενεῖ Τουρκάλα.

Ἡ ὥρα ἦταν κρίσιμη γιὰ τὴν Χρυσὴ ἐτότες
ποὺ ἤτανε αἰχμάλωτη στοὺς Τούρκους στρατιῶτες.

Καὶ ἡ Χρυσὴ στὶς ἀδελφὲς μιλεῖ καὶ στοὺς γονεῖς της
καὶ εἶχε βγάλει σταθερὰ θερμὴ ἀπόφασή της.

Μοῦ λέτε νὰ ἀρνηθῶ Χριστὸν δὲν εἶστε πιὰ γονεῖς μου
οὔτε καὶ ἀδερφάδες μὰ οὔτε καὶ συγγενεῖς μου.

Εἰς τὸ ἑξῆς ἀντὶ γιὰ σᾶς Θεὸ θὰ ῾χω πατέρα
Ἁγίους θὰ ῾χω ἀδελφοὺς καὶ Παναγιὰ μητέρα.

Ἔτσι τοὺς ἀπομάκρυνε ἐτότε ἡ Ἁγία
μὲ τὴν ἀγάπη στὸ Χριστὸ ἐφάνηκε ἀνδρεία.

Ὁ ἐραστὴς ποὺ ἔβλεπε ἄρνηση στὴν Ἁγία
τρεῖς μῆνες τὴν ξυλοκοποῦν σκληρὰ μὲ τυραννία.

Τὴν γδέρναν τότε ζωντανὴ λωρίδες εἶχαν κρεμάσῃ
γιὰ νὰ τὶς βλέπει ἡ Χρυσὴ μ᾿ αὐτὲς νὰ δειλιάσῃ.

Μέσ᾿ στὸ αὐτὶ τῆς ἔβαλαν σουβλὶ πολὺ μεγάλο
ἐτρύπησε τὴν κεφαλὴ καὶ βγῆκε ἀπὸ τὸ ἄλλο.

Ὁ Θεὸς τὴν εἶχε ζωντανὴ νὰ βλέπουν οἱ βαρβάροι
καὶ θεία δύναμη Σταυροῦ τῆς ἔδινε τὴν χάρι.

Οἱ τύραννοι δὲν χόρτασαν αἱμοβόροι σὰν θηρία
θαύμαζαν πὼς ὑπέφερε μαρτύρια ἡ Ἁγία.

Σὰν εἶδαν πὼς νικήθηκαν ἀπὸ μικρὴ κοπέλα
ἀπ᾿ τὸ θυμὸ κοκκίνησαν τοὺς ἐπίασε μιὰ τρέλα.

Σὲ ἕνα δέντρο τὴν κρεμοῦν καὶ πιάνουν τὰ μαχαίρια
τὸ Ἅγιο σῶμα ἔκοβαν Ἀγαρηνῶν τὰ χέρια.

Ἔπειτα ἀπὸ βάσανα σκληρὰ ποὺ εἶχε στὴ ζωή της
εἰς τὸ Χριστὸ παρέδωσε ὁλόλευκη ψυχή της.

Τὰ Ἅγια της λείψανα κρυφὰ τὰ εἶχαν πάρει
νὰ μὴν τοὺς ἐμποδίσουνε οἱ Τοῦρκοι οἱ κουρσάροι.

Δέκα καὶ Τρίτη του μηνὸς ἤτανε Ὀκτωβρίου
ποὺ ἔλαβε ἡ Ἁγία Χρυσὴ στεφάνι μαρτυρίου.

Στὴν πρόσκαιρη ἐδῶ ζωὴ μαρτύρησε ἡ Ἁγία
χαίρεται τώρα τοῦ Χριστοῦ ζωὴ τὴν αἰωνία.

Χρυσὴ μὲ γενναιότητα ἔδειξε παρθενία
Ἀγαρηνοὺς ἐνίκησε τὴν ψεύτικη θρησκεία.

Ψηλὰ ἀπὸ τὸν οὐρανὸ φωτίζει νεολαία
πῶς στὴ σημαία τοῦ Χριστοῦ ἐβάστασεν ὡραία.

Νὰ πάρουνε παράδειγμα νέοι στὴν ἡλικία
νὰ ῾χουν ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ πάντα Χριστοῦ θρησκεία.

Ἁγία Νύμφη τοῦ Χριστοῦ κάνε γιὰ μᾶς πρεσβεία
μὲ τὶς δικές σου προσευχὲς νὰ βροῦμε σωτηρία.