Η έλευση του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα, στις αρχές του 1828, αποτελεί μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ο Καποδίστριας, ήδη καταξιωμένος στη διεθνή διπλωματία, ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του ελληνικού έθνους για την οργάνωση του νέου κράτους. Φτάνοντας στην Αίγινα, ιδιότυπη «πρωτεύουσα» της εποχής, βρέθηκε μπροστά σε μια χώρα εξαντλημένη από τον Αγώνα, χωρίς διοικητική δομή, θεσμούς ή οικονομικούς πόρους. Παρόλα αυτά, η παρουσία του σηματοδότησε τη μετάβαση από την Επανάσταση στη συγκρότηση κράτους: με παιδεία, διοίκηση, δικαιοσύνη και δημόσια τάξη. Η έλευση του Καποδίστρια δεν ήταν θριαμβευτική· ήταν όμως ιστορικά καθοριστική.
1. Το Ταξίδι της Ελπίδας
Ο Ιωάννης Καποδίστριας φτάνει στην Ελλάδα συνοδευόμενος από τη ναυτική μοίρα των τριών Μεγάλων Δυνάμεων, επιβαίνοντας στο βρετανικό πολεμικό πλοίο «Warspite». Η εικόνα των ξένων στόλων να συνοδεύουν τον Έλληνα Κυβερνήτη ήταν το πρώτο μήνυμα προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία: Η Ελλάδα δεν είναι πια μόνη.
2. Ναύπλιο: Η Υποδοχή του Λυτρωτή (8 Ιανουαρίου 1828)
Η πρώτη αποβίβαση έγινε στο Ναύπλιο. Η περιγραφή των ιστορικών είναι συγκλονιστική:
- Ο Λαϊκός Παλμός: Όταν ο Καποδίστριας πάτησε το πόδι του στη στεριά, ο κόσμος έκλαιγε, σταυροκοπιόταν και φιλούσε τα ρούχα του. Οι άνθρωποι έβλεπαν στο πρόσωπό του τον σωτήρα που θα έφερνε την πολυπόθητη ειρήνη και δικαιοσύνη.
- Τα Κανόνια: Τα φρούρια του Παλαμηδίου και της Ακροναυπλίας, καθώς και τα συμμαχικά πλοία, χαιρέτισαν την άφιξή του με κανονιοβολισμούς που αντηχούσαν ως παιάνας ελευθερίας.
3. Αίγινα: Η Πρώτη Πρωτεύουσα (11 Ιανουαρίου 1828)
Στη συνέχεια, ο Κυβερνήτης μετέβη στην Αίγινα, την οποία όρισε ως προσωρινή έδρα της Κυβέρνησης.
- Η Ορκωμοσία: Στις 26 Ιανουαρίου, στη Μητρόπολη της Αίγινας, έγινε η επίσημη ορκωμοσία. Ήταν μια στιγμή ιερή. Ο Καποδίστριας δεν υποσχέθηκε πλούτη. Υποσχέθηκε αίμα, δάκρυα και σκληρή δουλειά.
4. Η Σοκαριστική Πραγματικότητα
Πίσω όμως από τους πανηγυρισμούς, η εικόνα που αντίκρισε ο Καποδίστριας ήταν τραγική. Αργότερα θα έγραφε:
“Είδομεν σωρούς ερειπίων… Γη χέρσα… Λαόν ρακένδυτον… Γέροντες και παιδία γυμνά και λιμοκτονούντα.”
Δεν παρέλαβε κράτος, αλλά χάος. Δεν υπήρχε στρατός, δεν υπήρχαν δικαστήρια, δεν υπήρχε ούτε γρόσι στα ταμεία. Κι όμως, δεν δίστασε.
5. Η Ιστορική Φράση
Τη στιγμή της άφιξής του, συνειδητοποιώντας το μέγεθος της ευθύνης, ο Καποδίστριας φέρεται να είπε μία φράση που δείχνει το μεγαλείο της ψυχής του:
«Κατεβαίνω εις το στάδιον και θα πολεμήσω ως Κυβέρνησις, μη εγκρίνουσα παρά μόνον τας πράξεις εκείνας, αι οποίαι τείνουν εις το καλόν της Πατρίδος.»