Ιωάννης Καποδίστριας: Η Ηθική της Πολιτικής και το Πρότυπο του Ηγέτη
Σε μια εποχή που η έννοια της «ηγεσίας» συχνά συγχέεται με τη διαχείριση εξουσίας και προνομίων, η μορφή του Ιωάννη Καποδίστρια στέκει ως αιώνιος φάρος. Δεν είναι πρότυπο μόνο λόγω των ικανοτήτων του, αλλά κυρίως λόγω του Ήθους του.
Γιατί όμως ο Καποδίστριας θεωρείται το απόλυτο πρότυπο Εθνικού Ηγέτη;
1. Η Πολιτική ως Θυσία, όχι ως Καριέρα
Ο Καποδίστριας άφησε μια λαμπρή καριέρα στην Ευρώπη, δόξα, πλούτη και γυναίκες που τον αγαπούσαν, για να έρθει σε έναν τόπο γεμάτο ερείπια και χολέρα.
-
- Το Χαρακτηριστικό: Η απόλυτη ανιδιοτέλεια.
- Η Απόδειξη: Αρνήθηκε να λάβει μισθό ως Κυβερνήτης. Διέθεσε όλη την προσωπική του περιουσία για τις ανάγκες του κράτους, πεθαίνοντας ουσιαστικά φτωχός. Η φράση του παραμένει συγκλονιστική:
«Εφ’ όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν δια να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα, ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις την εσχάτην πενίαν.»
2. Ο Ασκητής της Εξουσίας
Ζούσε λιτά, σχεδόν μοναχικά. Στο Κυβερνείο του Ναυπλίου (ένα απλό διώροφο σπίτι), εργαζόταν από τις 5 το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Το φαγητό του ήταν λιτό, συχνά το ίδιο με αυτό των ορφανών ή των στρατιωτών.
-
-
- Το Μάθημα: Ο ηγέτης πρέπει να συμπάσχει με τον λαό του. Δεν μπορεί ο λαός να πεινά και ο ηγέτης να ευημερεί.
-
3. Υπεράνω Κομμάτων και Φατριών
Όταν ήρθε στην Ελλάδα, βρήκε τη χώρα χωρισμένη σε «Γαλλικό», «Αγγλικό» και «Ρωσικό» κόμμα. Ο Καποδίστριας αρνήθηκε να φορέσει «χρώμα».
-
-
- Η Στάση του: Δήλωσε ότι είναι μόνο «Ελληνικό Κόμμα». Προσπάθησε να ενώσει τους Έλληνες κάτω από τη σημαία της Πατρίδας και όχι των ξένων συμφερόντων, πληρώνοντας τελικά αυτή την επιλογή με τη ζωή του.
-
4. Ευρωπαϊκό Πνεύμα, Ελληνική Ψυχή
Συνδύαζε τη δυτική οργανωτικότητα με την ελληνική ορθόδοξη πίστη. Δεν ήταν ένας ξεκομμένος τεχνοκράτης. Πήγαινε στην εκκλησία, σεβόταν την παράδοση, αλλά ταυτόχρονα έφερνε τους θεσμούς, την πατάτα, το ταχυδρομείο, τη στατιστική και την ιατρική περίθαλψη.
-
-
- Το Πρότυπο: Ο σύγχρονος ηγέτης που είναι ανοιχτός στον κόσμο, αλλά βαθιά ριζωμένος στην ταυτότητά του.
-
5. Η Τόλμη της Αλήθειας
Δεν χάιδεψε αυτιά. Ήρθε σε σύγκρουση με τους ισχυρούς κοτζαμπάσηδες για να προστατεύσει τον φτωχό λαό. Δεν δίστασε να γίνει δυσάρεστος για να είναι ωφέλιμος.
«Προτιμώ τον θάνατον, παρά να απατήσω λαόν, ο οποίος μοι ενεπιστεύθη την τύχη του.»
Επίλογος: Ο Μέγας Κυβερνήτης
Ο Καποδίστριας δίδαξε ότι η εξουσία είναι «Σταυρός» και όχι θρόνος.
Στα 250 χρόνια από τη γέννησή του, το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε να βρούμε έναν νέο Καποδίστρια, αλλά αν εμείς, ως πολίτες, είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε και να ακολουθήσουμε ένα τέτοιο πρότυπο ηθικής και ευθύνης.
