«Τὸ Πέτρινον Δάσος»
τῆς Ὁσιολογιωτάτης Μοναχῆς Θεοτέκνης Ἁγιοστεφανιτίσσης:
Πολύτιμος Θησαυρὸς Ἱστορικῶν Στοιχείων καὶ Ἐπιστημονικῶν Δεδομένων γιὰ τὴν Ἁγίαν Λιθόπολιν τῶν Σταγῶν
γιὰ Ἱστορικοὺς Ἐρευνητὰς καὶ Φιλίστορας Ἀναγνώστας !!!
Ἐν τῇ ἀνατολῇ τῆς μνήμης, ἐκεῖ ποὺ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου ἀντικατοπτρίζεται στὰ πελώρια καὶ θεόρατα βράχια, ἀναδύεται τὸ τρίτον μέλος μιᾶς τριλογίας ἱερᾶς, ἡ ὁποία δὲν ἀποτελεῖ μόνον ἱστοριογραφικὴν ἀνάλυσιν, ἀλλὰ ἀληθινὸν προσκύνημα στὸν πνευματικὸν τόπον τῶν Ἁγίων Μετεώρων. Ὁ Γ΄ τόμος τοῦ ἐμβληματικοῦ ἔργου «Τὸ Πέτρινον Δάσος» τῆς Ἁγιοστεφανιτίσσης Μοναχῆς Θεοτέκνης εἶναι ὡς λίθος ἐκλεκτὸς, τιμιώτατος, ἀκρογωνιαῖος, τοποθετημένος μὲ σεβασμὸ καὶ προσευχὴ στὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἑλληνορθοδόξου μνήμης.
Ἡ συγγραφεὺς, μετὰ βαθυτάτης ἐπιστημονικῆς ἀκρίβειας καὶ πνευματικῆς κατανύξεως, ἀνιχνεύει μὲ ὑπομονὴν καὶ ἐσωτερικὴν ὅρασιν τὰ χνάρια τοῦ παρελθόντος, πού εἶναι σκαλισμένα ὄχι μὲ πένα, ἀλλὰ μὲ νηστείαν, μὲ δάκρυα καὶ μὲ σιωπηλὰς προσευχάς. Τὸ παρόν πόνημα ἀποτελεῖ ἀληθινὸν θησαυρὸν ἱστορικῶν τεκμηρίων, ἀρχειακῶν πηγῶν, γεωγραφικῶν δεδομένων, ἀναφορῶν χαρτογραφικῶν, ἀναλύσεων μορφολογικῶν, καὶ ὑμνογραφικῆς κατανύξεως, ὅλως ἀφιερωμένον εἰς τὴν Ἁγίαν Λιθόπολιν τῶν Σταγῶν.
Δὲν πρόκειται ἁπλῶς περὶ συγγραφῆς· ἀλλ’ εἶναι θεολογικὴ ἑρμηνεία τῆς γεωγραφίας, ἱερὰ ἀνάγνωση τῶν βράχων, πνευματικὴ μεταστοιχείωσις τῆς ὕλης εἰς λόγον καὶ προσευχήν. Οἱ Μετεωρίτικοι στῦλοι, οἱ ὁποῖοι ἀνυψοῦνται ὡς δάκτυλοι ἀναβαίνοντες πρὸς τὸν οὐρανὸν, γίνονται διὰ τοῦ πονήματος ἔμψυχοι μάρτυρες, ὁμιλοῦντες πρὸς τὸν εὐλαβῆ καὶ φιλίστορα ἀναγνώστην.
Ὁ λόγος τῆς Μοναχῆς Θεοτέκνης κινείται μεταξὺ λόγου ποιητικοῦ καὶ ἐπιστημονικῆς αὐστηρότητος· ὁμοιάζει μὲ ἕνα κανόνιον κείμενον, ποὺ καὶ ἐξηγεῖ καὶ ὑμνεῖ· ποὺ καὶ τεκμηριώνει καὶ συγκινεῖ. Μέσα ἀπὸ τὰς σελίδας ἀναφαίνονται μορφαὶ μοναχῶν, ἀσκητῶν, ἡγουμένων, εὐλαβῶν καὶ μνημονευομένων· ἀναδύονται ἱστoρικὰ γεγονότα, λησμονημένα ἀρχεῖα, ἔγγραφα βυζαντινὰ, χαλκογραφίαι, κώδικες, οἰκοδομικὰ σχέδια καὶ πνευματικαὶ διαδρομαί.
Οἱ φιλίστορες, οἱ ἐρευνηταὶ, οἱ θεολόγοι, οἱ ἀρχαιολόγοι, καὶ ὁ κάθε ἐνσυνείδητος ἀναγνώστης, θὰ βρῇ ἐν τῷ παρόντι τόμῳ ὄχι μόνον ὕλην ἐπιστημονικήν, ἀλλὰ ψυχήν ζῶσαν· ἕνα ἔργον πνοῆς, ὅπου ὁ χρόνος καὶ ἡ προσευχὴ συμπλέκονται σὲ μίαν ἀναστάσιμον ἀφήγησιν.
«Τὸ Πέτρινον Δάσος» δὲν εἶναι μία ἁπλὴ καταγραφή γεγονότων, οὔτε μία ψυχρὴ ἀναδίφησις στοιχείων. Εἶναι ὕμνος ἱεροπρεπής, προσκυνηματικὴ ἀφήγησις, σταγώνιος λιτανεία στὴν θεοβάδιστον γῆν τῶν Μετεώρων. Κατὰ τὸν λόγον τοῦ παλαιοῦ ψαλμωδοῦ: «Ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης Αὐτοῦ». Καὶ ἡ Μοναχὴ Θεοτέκνη, ἐν ταπεινότητι καὶ ἀληθείᾳ, καθίσταται οἰκονόμος μνήμης, λειτουργὸς ἱστορίας, καὶ φωστὴρ γνώσεως. Ὁ Γ΄ τόμος τῆς σειρᾶς «Τὸ Πέτρινον Δάσος» ἀξιοῦται νὰ σταθῇ ὡς κειμήλιον τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ ἐθνικῆς μας παρακαταθήκης, καὶ νὰ φωτίσῃ μὲ λόγον ἀληθείας καὶ χάριτος κάθε ὁδοιπόρον τῆς γνώσεως, τῆς πίστεως, καὶ τῆς ἀναζητήσεως τοῦ ἱεροῦ.
Ἐπίμετρον
Ἡ τριλογία «Τὸ Πέτρινον Δάσος» δὲν ἀνεφάνη ἐκ τῆς στιγμῆς, ἀλλ’ ἀναδύθη ὡς ἔργον μακρᾶς καλλιέργειας, ἐνδοσκόπησης καὶ προσκυνηματικῆς καταθέσεως. Οἱ δύο πρῶτοι τόμοι, ἀποτελοῦν τὰ προπύλαια εἰς τὸν τρίτον, ἀναγκαῖα θεμέλια, ὥσπερ οἱ κρυφῇ τεθειμένοι λίθοι κάτωθεν ἑνὸς ναοῦ.
Πρῶτος Τόμος – Ἡ Ἱερὰ Μοναστικὴ Πολιτεία τῶν Μετεώρων
Ὁ πρῶτος τόμος, ἐκδεδομένος πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, ἀποτελεῖ ἀληθινήν εἴσοδον εἰς τὴν θεοβάδιστον γῆν τῶν Μετεώρων. Μὲ ἱλαρὰ ἀναγνωριστικὴν διάθεσιν, ἀλλὰ καὶ μὲ ἐπιστημονικὴν σαφήνειαν, ἡ Μοναχὴ Θεοτέκνη καταγράφει τὴν γέννησιν καὶ ἐξέλιξιν τοῦ μοναχισμοῦ στὸν θεσπέσιον τοῦτον τόπον, ἀναδιφῶσα βυζαντινὰς πηγὰς, πατριαρχικὰς πράξεις, καὶ ἐπιχώριας μαρτυρίας. Ἡ ἵδρυσις τῆς Μονῆς τοῦ Μεγάλου Μετεώρου, τὰ ἀσκητήρια, αἱ πρώιμαι πνευματικαὶ μορφαὶ τῶν ἀναχωρητῶν, ἀναφαίνονται μὲ συγκίνησιν καὶ ἀκρίβειαν. Τὸ βιβλίον τοῦτο ἀποτέλεσε νέον σταθμὸν στὴ βιβλιογραφίαν τῶν Μετεώρων, ὡς καὶ ἐργαλεῖον διδακτικὸν γιὰ ἐκπαιδευτικοὺς, θεολόγους καὶ προσκυνητὰς.
Δεύτερος Τόμος – Λαογραφικὰ καὶ Πνευματικὰ Ἀνθίσματα τῆς Ἁγίας Λιθοπόλεως
Ὁ δεύτερος τόμος προσέλαβεν χαρακτῆρα ἐσωτερικώτερον. Σ’ αὐτόν, ἡ συγγραφεὺς ἐξερευνᾷ τὴν λαϊκὴν ψυχὴν τῆς Καλαμπάκας καὶ τῶν Σταγῶν, μὲ μίαν ποιητικὴν ματιάν ποὺ δὲν ὑστερεῖ ὅμως τεκμηριώσεως. Καταγράφει ἔθιμα, τοπικὰς παραδόσεις, προφορικὰς διηγήσεις γερόντων, ὕμνους καὶ ἐγκώμια, προσφέροντας ἕνα ανθολόγιον λαογραφικῆς θεολογίας. Ὅσα ἔζησαν στὴν σιωπὴ τῶν οἴκων, ὅσα διηγοῦνταν αἱ γιαγιαὶ στὰ παραγώνια, ὅσα ψιθύριζαν οἱ μοναχαὶ τῶν βράχων, ὅλα αὐτὰ ἐσυλλέγησαν, ἐσυστηματοποιήθησαν, καὶ παρεδόθησαν στὸ φῶς. Ἐκ τῆς εὐλαβείας τῆς συγγραφέως, ἀναδύεται μία τριμερὴς σύνθεσις λόγου, ποὺ φθάνει εἰς τὸν Γ΄ τόμον ὡς κορύφωσις. Οὗτος ὁ τρίτος τόμος, ὡς λίθος ἐπισημότατος, δὲν στέκεται μόνος, ἀλλ’ συνομιλεῖ μὲ τοὺς προγενεστέρους, καὶ ὅλοι ἀποτελοῦν ἓν ἱερὸν σύνολον, μίαν τριλογίαν προσευχῆς, ἱστορίας καὶ λόγου. Ἔτσι, ὁ ἀναγνώστης προσκαλεῖται οὐχὶ νὰ διαβάσῃ, ἀλλὰ νὰ ἀναβαίνῃ, ὥσπερ οἱ προσκυνηταὶ ἀνέρχονται μὲ κόπον στὰ σκαλοπάτια τῶν Μετεώρων — μὲ πόθον ἁγνὸν, μὲ δίψαν ἀληθείας, καὶ μὲ ὄμμα καθαρὸν ἐπὶ τὸ Ὑπερούσιον.